Te veel of te weinig ADHD-diagnoses?

Uit eigen zak 

Omdat er kennelijk zo’n grote vraag is naar een (snelle) ADHD-diagnose én er bij de vergoede ggz-instellingen mega wachtlijsten zijn, springen steeds meer private ADHD-klinieken in dat gat. Zo is te lezen in dit artikel van FTM*. En met succes, zo blijkt. Mensen zijn bereid honderden, soms wel duizenden euro’s te betalen om maar snel duidelijkheid en toegang tot ADHD-medicatie te krijgen. En dat allemaal uit eigen zak, want deze snelle klinieken worden niet vergoed door de zorgverzekeraar.

Meer vrouwen, minder taboe

Wat is dat toch? Dat er zoveel mensen denken ADHD te hebben? En vooral vrouwen als inhaalslag, lees je overal. Voor een deel is hier zeker sprake van. Bij vrouwen zit de ADHD vaak meer ‘van binnen’. Geen druk gedrag, wel een druk hoofd. Daar is steeds meer oog voor. Ook wordt ADHD in het algemeen wat minder als stoornis gezien en meer als een vorm van neurodiversiteit. Met evidente nadelen, op het vlak van concentratie, dingen beginnen en afmaken, etc. Maar óók met kwaliteiten. Dus…minder taboe, minder schaamte misschien dan pakweg 10 jaar geleden. Beter maar gewoon weten als je hebt, dan gaat het met hulp van medicatie vast stukken beter, is bij velen de gedachte. En dat is vaak ook zo.

ADHD-inflatie

Maar…het lijkt wel of de diagnose tegenwoordig soms wat erg snel gesteld wordt. In elk geval in de dure ADHD-klinieken lijkt dat het geval. Vaak krijgt zo’n 80% de diagnose, bij sommige is dit 100%. Dat is wel heel hoog, vindt ook Hoogleraar psychiatrie Jan Buitelaar (Radboud Universiteit). Hij spreekt in het FTM-artikel zelfs van ‘verdachte’ aantallen. ‘Hoe kun je nou dezelfde diagnose stellen bij iedereen die zich aanmeldt? Dat roept bij mij vragen op over de betrouwbaarheid van het onderzoek,’ aldus Buitelaar.

Ook zorgverzekeraars maken zich zorgen over deze ontwikkeling en spreken in het artikel over een ADHD-inflatie. Zij maken zich zorgen over de stijgende behoefte aan het ‘verkrijgen’ van de diagnose en bijbehorende medicatie. Als oplossing voor problemen die kennelijk steeds meer mensen ervaren met concentratie op werk of studie.

Een soort misbruik van de diagnose ADHD eigenlijk, want die zou je toch echt alleen moeten krijgen als je flink disfunctioneert op meerdere levensterreinen en in meerdere contexten. Maarja, wie flink betaalt, kan kennelijk vaak krijgen wat hij of zij wil, zelfs een ADHD-diagnose.

ADHD bij ouderen

Tegelijk met dit zorgelijke verhaal van FTM, werd de uitslag bekend van een peiling ‘ADHD op latere leeftijd’. Daar doemt juist het tegenovergestelde beeld op: ADHD bij ouderen wordt nog veel te vaak níet gezien. Verward met dementie, gewone veroudering of depressie. Terwijl ADHD meestal niet overgaat. Dus veel meer ouderen dan we nu denken, hebben ADHD zonder dat ze dat weten. En hebben daar onnodig last van doordat ze geen behandeling krijgen. NB: het beeld kan enigszins vertekend zijn omdat mensen vaak alleen meedoen met dit soort peilingen als ze een negatieve ervaring met het thema hebben.

Maar toch…waar jongeren elkaar aansteken met ‘heb ik het ook’ via de socials, en massaal – soms op eigen kosten - hun heil zoeken in een ADHD-diagnose, ploeteren veel ouderen voort zonder dat ze weten dat ze ADHD hebben. En dat ze daarom al hun leven lang moeite hebben met dingen die anderen schijnbaar zonder problemen voor elkaar krijgen.

Verdiep je in ADHD

En wat is nu wijsheid? Verdiep je goed in wat ADHD werkelijk is, welke impact het kan hebben. Daarover kun je veel lezen op onze website. Of bekijk onze webinars. Misschien helpt die info jou al een heel eind met de problemen die je hebt.

Denk je toch echt dat je ADHD hebt? Vraag bij je huisarts om een doorverwijzing voor diagnostiek. Die kent jou (enigszins?) en kan met je meedenken of er wellicht ook een andere oorzaak van jouw problemen is. En...pas op met een diagnose bij een private ADHD-kliniek. Ookal is dat verleidelijk, vanwege de bizar lange wachtlijsten in de ggz. Want ja, grote kans dat je snel je diagnose hebt. En daarmee ook meestal medicatie. Maar je kunt je wel afvragen of dit nu de juiste weg is.

*Je kunt het FTM-artikel Wie betaalt, krijgt ADHD: opvallend veel diagnoses bij privé-klinieken ook als PDF lezen.