Van brein naar bindweefsel: een nieuwe kijk op ADHD
20 februari 2026
Op 12 februari 2026 hield prof. dr. J.J. Sandra Kooij haar afscheidsrede als bijzonder hoogleraar ADHD bij volwassenen aan het Amsterdam UMC en de Vrije Universiteit Amsterdam. Titel van de rede: 'ADHD, bindweefsel en inflammatie'.
ADHD als systeemaandoening
In haar toespraak (kijk hem terug!) zet zij een bredere en daarmee ook nieuwe kijk op ADHD centraal: niet alleen als psychiatrische aandoening, maar als een systeemaandoening waarin lichaam en geest nauw zijn verbonden.
Geen aandoening maar toch…
Wie ons als vereniging een beetje kent en volgt, weet dat wij geen voorstander zijn van het benoemen van ADHD als een aandoening of stoornis. Wij zien ADHD voornamelijk als een vorm van neurodiversiteit. Met de bijbehorende uitdagingen én kwaliteiten. Maar onderzoek maakt duidelijk dat ADHD bovengemiddeld vaak samengaat met een breed scala aan fysieke problemen. En natuurlijk vinden ook wij het geweldig als er meer inzicht komt in het waarom van deze samenhang.
Pionier
Sandra Kooij is altijd een pionier geweest in de zoektocht naar waar mensen met ADHD het meeste last van hebben en wat hen kan helpen. Recent ontdekte zij een nieuwe samenhang tussen ADHD en lichamelijke processen die mogelijk deels verklaren waarom mensen met ADHD er zoveel fysieke problemen ‘bij cadeau krijgen’.
Interactie tussen lichaam en geest
Kooij legt in haar afscheidsrede uit dat ADHD, op grond van haar bevindingen, samenhangt met lichamelijke processen zoals ontstekingsreacties en bindweefselproblematiek. En dat dit de relatie tussen fysieke gezondheid en gedragsklachten kan verklaren. Ze verwijst naar observaties dat hypermobiliteit en zwak bindweefsel bij opvallend veel mensen met ADHD voorkomen. Bij mensen met hypermobiliteit en/of zwak bindweefsel zijn huid en slijmvliezen kwetsbaarder dan normaal, en ook doorgankelijker voor allergenen, virussen en bacteriën. Dat zou kunnen bijdragen aan allerlei fysieke én psychische klachten zoals prikkelbaarheid, cognitieve problemen en stemmingsveranderingen.
Integrale benadering
In de rede roept Kooij op tot meer samenwerking tussen verschillende disciplines, waaronder psychiatrie, immunologie en interne geneeskunde, om ADHD te begrijpen in de context van het hele lichaam. Ze onderstreept dat deze integrale benadering belangrijk is voor toekomstig onderzoek en betere zorg voor volwassenen met ADHD.
De volledige tekst van de rede en de video-opnames zijn beschikbaar via “PsyQ – Afscheidsrede prof. dr. Sandra Kooij nu online beschikbaar”. Neem er de tijd voor, die is het absoluut waard.
