Veel zelfstandig ondernemers met ADHD twijfelen of het wel zin heeft om een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) aan te vragen. In het artikel https://www.impulsenwoortblind.nl/adhd/adhd-en-aov-dit-zijn-je-opties zijn we hier al eens eerder op ingegaan. In dit artikel gaan we verder de diepte in en gaan we in op de vraag of aanvragen überhaupt wel zin heeft.
'Verhalen op internet'
Op internet staan verhalen over afwijzingen en uitsluitingen. Daardoor ontstaat al snel het beeld dat een diagnose ADHD automatisch betekent dat je niet verzekerbaar bent. Dat beeld klopt gelukkig niet. Sterker nog: juist nu is er veel aandacht voor een betere verzekerbaarheid van ondernemers met ADHD. Zoals je misschien weet loopt er een traject met het Verbond van Verzekeraars waar ook Impuls & Woortblind bij betrokken is, dat precies hierover gaat. Maar dat is lang en ingewikkeld. Tot die tijd is echt kloppende informatie het beste wat we je kunnen bieden.
Iedere AOV-aanvraag met ADHD is anders
Een diagnose ADHD is niet hetzelfde als een automatisch "nee". Medisch adviseurs van verzekeraars kijken naar veel meer dan alleen de diagnose. Onder andere de volgende zaken spelen ook een rol:
- eventuele andere aandoeningen;
- je levensstijl;
- het beroep dat je uitoefent;
- hoe stabiel je ondernemerschap is;
- je arbeidsverleden (en hoe stabiel dat was);
- hoe je bent omgegaan met eerdere stressvolle situaties;
- behandeling en begeleiding.
ADHD kan juist ook een ondernemerskwaliteit zijn
Steeds meer onderzoek laat zien dat ADHD niet alleen uitdagingen kent. Veel ondernemers met ADHD beschikken over eigenschappen die juist goed passen bij ondernemerschap:
- creativiteit;
- innovatief denken;
- snel kansen zien;
- goed functioneren onder druk;
- veel energie;
- doorzettingsvermogen.
Er zijn nog te weinig data
Een belangrijk probleem is dat er nog weinig langlopende gegevens beschikbaar zijn over arbeidsongeschiktheid bij zelfstandigen met ADHD. Verzekeraars moeten vaak tientallen jaren vooruitkijken en willen daarom betrouwbare cijfers hebben over de kans op langdurige uitval. Die gegevens ontbreken grotendeels nog.
Verzekeraars hebben wel toegezegd die data samen met het CBS en internationale bronnen te gaan verzamelen met als doel om in de toekomst méér ondernemers met ADHD te kunnen accepteren.
De verplichte basisverzekering (BAZ) wordt géén goed alternatief
Wachten op de verplichte basisverzekering die misschien ergens in of na 2030 van start gaat is niet verstandig: die dekking gaat voor ADHD'ers tot teleurstelling leiden omdat het wel of niet krijgen van een uitkering als zelfstandige straks afhangt van het in theorie nog in een ander beroep in loondienst kunnen verdienen van het minimumloon. Kun je nog laagbetaald werk doen wat totaal niet past bij jou? Dan heb je geen recht op een uitkering.
Oriënteer je daarom op tijd (vóór de nog nader vast te stellen “peildatum”) op een private verzekering. Na de peildatum wordt dat sowieso duurder omdat een nieuwe verzekering dan moet voldoen aan minimale dekkings- en premie-eisen.
Laat je niet ontmoedigen maar laat je goed adviseren
In de praktijk blijkt dat de uitkomst sterk verschilt per verzekeraar. Waar de ene verzekeraar automatisch helemaal niet accepteert of al bij voorbaat een uitsluiting voor psychische klachten toepast, kijkt een andere juist uitgebreider naar jouw persoonlijke situatie. Juist daarom is het verstandig om niet zelf een online aanvraag in te vullen en daarna, na 1 afwijzing, al te concluderen dat verzekeren onmogelijk is.
Om de acceptatiemogelijkheden zo groot mogelijk te maken is van belang:
- Wanneer vraag je het aan: het liefst direct bij de start van je zelfstandig ondernemerschap, als er nog vangnetmogelijkheden zijn via vrijwillige verzekering bij het UWV, de verzekeraarsvangnetpolis of basisdekkingen zonder medische acceptatie. En houd ook rekening met de BAZ-peildatum die het einde betekent voor de gunstige overgangsregeling voor bestaande verzekeringen. Nota bene: dit geldt ook voor ondernemers die al langer actief zijn!
- Wat vraag je aan? Een verzekering met een langere wachttijd vóór een eventuele uitkering (in combinatie met een Broodfonds of Schenkkring) levert betere dekking en soms ook betere acceptatiemogelijkheden op, vooral als je ook andere aandoeningen hebt.
- Waar vraag je aan. Sommige aanbieders, vooral online, wijzen bij ADHD standaard af. Laat de keuze wáár je aanvraagt daarom vooral over aan een goede adviseur: prijs is voor jou niet doorslaggevend, de beste dekking wel.
- Hoe vraag je aan: je wilt zoveel mogelijk positieve persoonskenmerken benadrukken. Dat kan lang niet altijd bij een zwart/wit digitale gezondheidsverklaring: ook dit is maatwerk waar goede begeleiding je kansen aanzienlijk kan verbeteren.
Een adviseur die ervaring heeft met ADHD-dossiers weet welke verzekeraars beter aansluiten bij jouw situatie en kan vooraf beoordelen welke informatie belangrijk is.
Wat kun je realistisch verwachten van een adviseur?
Eerlijk is eerlijk: heb je elders al een aanbod gekregen met een uitsluiting voor psychische klachten, dan lukt het niet altijd om bij een andere verzekeraar een beter resultaat te krijgen. Bij ondernemers met een al langdurig stabiele situatie en zonder andere aandoeningen lukt een acceptatie zónder uitsluiting soms wél. Het aantal verzekeraars dat hierin meebeweegt is beperkt, en het vraagt medisch vooradvies en zorgvuldige begeleiding van de aanvraag, vooral van de gezondheidsverklaring zelf. Bij iedere intake bij een adviseur wordt daarom eerst een reële inschatting gemaakt: is er geen zicht op een dekking of een wezenlijke verbetering van de bestaande dekking, dan volgt ook geen adviestraject en dus ook geen kosten voor dit traject.
De grootste winst zit bij ondernemers met ADHD én bestaande klachten (fysiek of psychisch) die elders helemaal niet geaccepteerd worden. Voor hen is vrijwel altijd wél een vorm van dekking te regelen, bijvoorbeeld een dekking exclusief psyche of een variant voor ongevallen en ernstige aandoeningen. Niemand hoeft dus volledig onverzekerd te blijven.
Hoe vind je de dekking die het beste bij jou past?
Er zijn websites die online premies vergelijken. Maar premies zeggen niets over acceptatiemogelijkheden, betrouwbaarheid en of je een gezondheidsverklaring ook telefonisch kunt afnemen: juist bij ADHD geeft dat vaak de doorslag. Ze geven dus een indicatie van de kosten, maar geen compleet beeld.
Een afwijzing of uitsluiting bij de ene verzekeraar betekent bovendien niet automatisch dat andere verzekeraars tot dezelfde conclusie komen. Daarom is professioneel advies bij ADHD vaak het verschil tussen "nee" en "er zijn wél mogelijkheden”.
Conclusie
Heb je ADHD en ben je zelfstandig ondernemer? Dan is het antwoord op de vraag "Heeft aanvragen wel zin?" volmondig: ja.
Niet iedere aanvraag wordt geaccepteerd en vaak gelden voorwaarden of uitsluitingen. Maar een diagnose ADHD betekent zeker niet automatisch dat een AOV onmogelijk is.
Juist omdat verzekeraars steeds meer oog krijgen voor verschillen tussen mensen met ADHD én voor de positieve invloed van behandeling, loont het om je situatie goed te laten beoordelen. Een deskundige aanvraag met de hulp van een adviseur vergroot de kans op een passende oplossing aanzienlijk. Een adviseur kan na een telefonische intake een uitgebreid vergelijk geven en dat is meestal geheel vrijblijvend (en dus ook kosteloos).
Een goede inkomensadviseur is RADi-AOV lid en draagt actief bij aan het verbeteren van de verzekerbaarheid van ADD en ADHD. Vraag je adviseur of hij of zij lid is.
Radi-AOV leden met kennis van en ervaring met acceptatie van ondernemers met ADHD zijn onder andere AOVkompas, Varias, Tjepkema, Geerts, Erkelens Knowles en WijzijnLoek.
Over de auteur
Norbert Bakker is mede-eigenaar van en inkomensadviseur bij AOVKompas.nl. AOVKompas is gespecialiseerd in AOV-advies voor ondernemers die vanwege hun beroep, leeftijd of medisch verleden minder makkelijk een passende AOV kunnen vinden.
Daarnaast is Norbert samen met Annemieke Postema (AOVdokter) initiatiefnemer en oprichter van RADi-AOV, de beroepsvereniging van inkomensadviseurs. Vanuit die rol is hij inhoudelijk betrokken bij de verplichte basisverzekering (BAZ) én bij het verbeteren van de verzekerbaarheid en acceptatiemogelijkheden binnen het Verbond van Verzekeraars. Ondernemers met ADD en ADHD zijn daarbij een van de speerpunten.
